In mijn blogpost over hoe je met kinderen over corona praat, had ik het over het onderzoeken van je eigen angsten en zorgen, om er dan beter te kunnen zijn voor je kinderen. Maar ik merk dat ik het zelf héél moeilijk vind, werken en zorgen voor de kinderen zonder dat ze de hele tijd voor schermpjes zitten. En als ik niet werk, vind ik het ook moeilijk om ‘gewoon’ bij hen zijn en genieten van het moment en van de extra tijd samen. Want niks is nu nog gewoon.

Ik heb momenten dat ik flip van de zorgen! En dan ben ik niet de ouder die ik zou willen zijn. Dan ben ik niet de moeder die mijn kinderen nodig hebben en verdienen. ‘Practice what you preach, Joba!’ dacht ik bij mezelf, en ik sloeg mijn schrift open en schreef mijn zorgen van me af.

Je kan jezelf gek denken

Laat me dat even bewijzen. Als je nu heel hard denkt aan een citroen, zo’n schijfje citroen in een glas cola, en je denkt aan hoe je dat schijfje uit het glas vist en het schijfje aan je lippen zet. Als je daar hard genoeg denkt dan voel je dat je lichaam onmiddellijk reageert. Alsof dat schijfje citroen écht is, vult je mond zich al met speeksel. Maar die citroen is niet echt, je denkt het alleen maar. Je bent niet gek, maar je lichaam reageert wel op je gedachten.

Ook als je denkt aan het corona-virus en hoe dicht het komt, dan reageert je lichaam. Signalen van angst en stress zetten je lijf onder spanning. Je gedachten creëren stress en spanning in je lichaam. En omdat die spanning niet ontladen wordt, geraakt het vast in je lijf en in je hoofd. Een vicieuze cirkel van angst werkt als een orkaan in je lijf en richt er ravage aan. En dan raad ik je aan om kalm te blijven voor je kind, haha. En corona is wél echt.

De oplossing ‘denk er dan niet aan’, werkt niet. Niét aan corona denken is hetzelfde als vragen om nu niét aan een roze olifant te denken. Dat gaat niet, zeker niet als je lichaam al werd ingeprent dat er een gevaar is. Dan vraagt je lichaam: hé doe iets! Vecht of vlucht! Maar dat is onmogelijk. Met z’n allen zitten we in een ‘freeze’ die spanning opbouwt in ons lijf en die ervoor zorgt dat we niet de ouders zijn die we willen en moeten zijn. Niet denken aan corona gaat niet, en de gedachten en de zorgen die je je maakt over corona zijn terecht, dus daar kan je niet veel aan veranderen. Wat moeten we dan?

Je kan de opgebouwde spanning in je lichaam ontladen. Een andere richting geven. Ook al moet dat dan verschillende keren per dag. Er zijn verschillende methodes en oefeningen, maar voor mij is de meest eenvoudige methode: schrijven. Pen &papier is alles wat je nodig hebt. En schrijf het van je af.

Je kan jezelf niet gek schrijven

Door je gedachten en je zorgen over te dragen aan het papier, hoef jij er niet (of toch even niet!) meer mee bezig te zijn. Maak een lijst met al je zorgen, bekommernissen en gedachten over corona die voor jou stresserend of beangstigend zijn. Dump die spanning op het papier! Zodat de stress niet in je hoofd en in je lijf blijft zitten.

Werkt dat echt, Joba? Ja! Soms wordt gezegd: ‘Als we honger hebben zijn onze ogen altijd groter dan onze maag’. Met stress en angst en zorgen, is dat net hetzelfde: in ons hoofd en in onze gedachten lijken onze zorgen véél groter dan als ze voor ons liggen, neergeschreven op papier. Echt als een gigantische roze olifant.

Eens op papier krijg je ruimte in je hoofd om aan andere dingen te denken, en maak je energie vrij in je lijf om andere dingen te gaan doen. Zoals genieten van DIT moment: tien minuutjes spelen met je kind, even buiten in de zon, een kaars aansteken en liefde sturen naar iedereen die je graag ziet, een brief schrijven, toch nog die was insteken, alles wat totaal niet lukt als je bevroren van angst wezenloos in de zetel door je smartphone scrolt. Daar heb jij niks aan, en je kind ook niet.

Begin dus met schrijven. Veel heb je niet nodig. Misschien ligt er nog wel een verloren kladblok in een schuif dat je hiervoor kan gebruiken. Ik raad je zelfs aan om dit te gaan doen:

Hou een Corona-dagboek bij

Voor je mentale gezondheid raad ik je aan om een ‘corona-dagboek’ bij te houden. Zo’n schrift is je steun en toeverlaat voor al je zorgen, gepieker, en reële en absurde stressmomenten. Het heeft geen zin onze kinderen daarmee op te zadelen, want als ouders moeten wij net die baken van rust en veiligheid kunnen betekenen voor onze kinderen. Zo’n schrift is je plek waar je alles in kwijt kan.

Schrijf erin elke keer dat je je gespannen voelt, en beantwoord elke keer opnieuw deze 5 vragen:

  1. Waar ik me zorgen over maakt, wat me stresseert of angst en spanning bezorgt is… (schrijf ALLES op dat maar in je opkomt)
  2. Ik voel me hierdoor…
  3. Wat ik nu zou kunnen doen dat mij nu helpt is…
  4. Wat ik nu zou kunnen doen dat anderen helpt is…
  5. Dit ga ik NU doen:

Schrijf het van je af. Maak je hoofd leeg. Ontlaad en ontspan je lichaam. Maak energie vrij om iets constructief te doen, en er zo beter te kunnen zijn voor jezelf, je kinderen en de wereld. Doe het. Probeer het.

Schrijf er ook preventief in, zodat je elke dag met een schone lei, of ‘schone hersenen’ de dag kan starten. Preventief schrijven zorgt ervoor dat je bij weer een vreselijke corona-update niet meer totaal overmand wordt door spanning en angst, omdat je je lichaam traint dat het nog steeds iets kan doén. Iets dat ‘leuk’ is, of minstens van betekenis is. En samen met je kind kan je je zo door deze periode heen slaan.

Blijf gezond,

Joba


Blogpost gebaseerd op de fantastische Marie Forleo en haar video ‘Writing it down kicks stress outta town’

Mijn zoon is 5 jaar en woensdagnamiddag zei hij spontaan en uit het niets: ‘Ik wou dat die Corona niet bestond. Corona is stom!’. Ligt je kind ook wakker van Corona? Dan heb ik volgende tips voor jou:

1. Luister en erken de zorgen die je kind zich maakt

Wimpel de zorgen van je kind niet weg met ‘zo erg is het niet’ en ‘dat gaat niet gebeuren’. Je hebt hopelijk gelijk, maar eigenlijk zijn we dat niet zeker. Met de maatregelen die genomen worden, voelt en ziet je kind en hopelijk jij ook, dat corona serieus is. En als je niet zeker bent dat iets “niet erg” is, kan je het eigenlijk ook niet maken om te zeggen dat je het wel zeker bent. Erkennen van emoties en zorgen is cruciaal voor een kind om zich veilig te voelen en andere zorgen te kunnen delen of vragen te kunnen stellen. Anders blijven ze maar met die zorgen zitten. Die zorgen kunnen soms voor ons volwassenen heel absurd zijn. Lach je kind zeker niet uit als het met iets komt wat eigenlijk, tja, grappig is. Voor je kind is het ernstig! Het heeft nog niet altijd alle info of kennis over hoe de wereld in elkaar zit. Erkennen doe je zo: ‘Ik hoor wat je zegt, Corona is niet leuk, hé!’ of ‘Ja, ik vind Corona ook stom!’.

2. Als je kind vragen stelt, stel er dan zelf ook

Misschien ligt je kind helemaal niet wakker van Corona. Dan hoef je je kind niks aan te praten, uiteraard! Maar als je kind opmerkingen maakt zoals mijn zoon, of concreet vragen stelt, dan is het uiteraard goed om even te checken wat er in het hoofd van je kind omgaat. Dus erken, en bevraag. ‘Waarom vind je Corona stom?’ vroeg ik aan mijn zoon. ‘Dat weet ik niet.’, zei hij, ‘Maar de school zou sluiten. Maar dan heb ik geen turnles meer, dus dat is dan eigenlijk wel héél goed!’. En toen ging hij weer verder met de orde van zijn dag: met lego spelen. 🙂 Maar oudere kinderen kunnen echt wakker liggen met vragen waar ze zelf het antwoord niet op weten, en misschien jij als ouder ook niet.

3. Samen antwoorden zoeken

Afhankelijk van de leeftijd en rijpheid van je kind kan je ook samen antwoorden zoeken. Samen Karrewiet bekijken, of een papieren krant lezen. Overdrijf echter niet, want de online media zijn meesters in paniek zaaien, vooral bij volwassenen.

Respecteer hierin ook de grens van je kind. Soms is het ineens genoeg en willen ze over iets anders praten of weer gaan spelen, laat dat dan gebeuren. Hou ze niet tegen om er nog wat verder over te praten. Kinderen hebben ook tijd nodig om op hun manier informatie te verwerken, en vaak doen ze dat spelenderwijs.

Sommige vragen zijn makkelijker te beantwoorden dan andere. Wissel tips en info uit met andere ouders. Zeg het ook eerlijk als je een antwoord niet weet, en hoe jij je daar dan bij voelt. Zonder uiteraard die last bij je kind te leggen. Want als ook jij écht angstig bent, dan moet je zeker met tip 4 aan de slag.

4. Je eigen zorgen en angsten onderzoeken

Vaak willen kinderen gerustgesteld worden, maar zij voelen als geen ander wanneer jij als ouder rustig of juist gespannen bent. Dus het is super belangrijk om zelf ook even te reflecteren over je eigen bezorgdheden. Een land als Italië in lockdown, ben je nog gerust of net niet? En waarom dan? Kan je hier even over sparren met een andere volwassene die jou kan geruststellen? De idee dat de scholen sluiten en de impact op je werk- en gezinsleven, maak je je daar zorgen over? Of zit je in met je ouders of grootouders? Zodra jij jouw antwoorden hebt en zelf weer gerustgesteld bent, dan kan je er weer helemaal zijn voor je kind.

5. Vertel je kind wat het concreet kan doen

Children see, children do, is één van mijn uitgangspunten als coach en therapeut voor ouders. Als jij panikeert, panikeren zij ook. Als jij kalm blijft, dan zij ook. Daarom dus mijn aller-, aller-, allerbelangrijkste tip: Keep calm and… was je handen! Handen wassen is nog altijd de beste manier om besmetting en verspreiding te voorkomen. Gewoon water en zeep en twee keer het liedje happy birthday zingen, en dat bij wakker worden en slapen gaan, voor en na elk toiletbezoek, voor en na het eten, als je thuiskomt van school.

6. Spanning ontladen

Zorgen stapelen zich op in je lijf. Dat creëert spanning. En als volwassenen ‘praten’ we graag over dingen, maar eigenlijk wil ons lichaam die spanning ook ontladen. Zo geraken we de zorgen over corona of over wat dan ook écht kwijt. Anders blijft het toch maar sluimeren in ons lichaam. De beste manier om dat te doen is lachen. Wat maakt jouw kind hard aan het lachen? Wat vind het grappig? Na zo’n gesprek over zorgen, kan het goed zijn om er de humor en het plezier weer in te blazen, misschien ook letterlijk, zodat je lichaam ontlaadt en ontspant. En dat is dan weer fantastische quality time voor ouder & kind.

*** Opgelet: doe dit alleen als je zeker bent dat je kind gerust gesteld is!


Heb je vragen over dit onderwerp of concrete situaties waar je kind mee zit? Laat het me weten, ik antwoord je graag privé, en ik pas deze blogpost aan met concrete en nieuwe info.

Onlangs las ik een blog van een leerlingenbegeleidster in Nederland. Ze kreeg een leerling uit het middelbaar onderwijs in haar bureau die al aan zijn zesde (!) school toe was, en die het nu in deze nieuwe school alweer te bont maakte. Hij stond op de zogenaamde ‘leerlingen-risico-lijst’. Een soort zwarte lijst, eigenlijk. Ik snap die lijst rationeel wel, scholen staan voor enorme uitdagingen, er wordt héél veel gevraagd van leerkrachten, ik vermoed té veel. Met mijn hart voel ik ook: je zal er als kind maar op staan, op die lijst.

De leerlingenbegeleidster had een ingeving om de jongen een ‘leerkrachten-risico-lijst’ te laten opstellen. Heel eenvoudig mocht hij op zijn lessenrooster aanduiden met groene en rode stiften bij welke leerkrachten het goed ging, en bij wie minder. Vervolgens keken ze samen ook naar wat er dan precies goed of niet goed was. Het was voor de jongen heel fijn om vast te stellen dat er meer groene dan “rode leerkrachten” waren, en ook waren er een aantal neutraal. En dat het vaker goed dan slecht gaat. Ik was geboeid door het verhaal en vroeg me af: wat maakt dat het voor een leerling goed gaat bij een leerkracht? De antwoorden waren eenvoudig, ik citeer ze even:

Hij vertelt over de leraar die hem altijd groet wanneer hij binnenkomt en even herhaalt dat als er iets is, hij zijn vinger kan opsteken, dat werkt.
Hij vertelt over de leraar die wanneer hij alles laat vallen, vriendelijk reageert en soms helpt opruimen.
Die ene leraar die wanneer hij een boek vergeten is, niet gelijk een 1 geeft, maar zijn eigen boek uitleent.
Hij vertelt over de juf die hem aan haar tafel laat zitten als hij echt te onrustig is of die hem haar persoonlijke assistent maakt, zodat hij altijd de blaadjes mag uitdelen of iets mag halen of wegbrengen.
De juf die zegt: “Oh wat fijn dat je er bent” wanneer hij te laat binnenkomt. “

Het lijkt zo vanzelfsprekend, zo simpel bijna. En wat maakt dat deze leerling over de rooie gaat?

Hij vertelt over de docent die hem wegstuurt, nog voordat hij binnen is.
Die zegt dat hij niets zal bereiken, dat hij alvast de zoveelste school mag gaan uitzoeken.
De docent die zegt dat speciaal onderwijs nog niet haalbaar is.
De docent die zijn privé-informatie deelt met de klas.
De docent waarbij hij niet weet waarom, maar waar het gewoon niet gaat.

Het raakt me dat deze jongen dit meemaakt: die zwarte lijst lijkt een self-fulfilling prophecy, wie daarop staat wordt, wordt precies al op voorhand opgegeven. Maar… Ik herken ook wel die ‘rode reacties’ bij mezelf: het gebeurt dat één van mijn kinderen iets zegt of doet dat mij op de kast jaagt en ik besef dat ik met mijn reactie daarop eerder op de rode lijst zou staan dan op de groene lijst. Dus deze blogpost is absoluut geen aanval naar leerkrachten of naar wie dan ook. Want kinderen grootbrengen is elke dag opnieuw een gigantische uitdaging: handelen en reageren, bijsturen en rechtzetten, excuses aanbieden en accepteren, vasthouden en loslaten. We maken allemaal per definitie fouten. Kinderen grootbrengen is de moeilijkste taak in een mensenleven, en tegelijk ook de meest vervullende, wanneer we er in slagen de rode momenten voor alle partijen in groene te transformeren.

Ik ben blij dat de jongen een fijne leerlingenbegeleidster heeft gevonden, en dat deze methode voor hem zo goed werkte. Leerling en leerkrachten konden aanvankelijk anoniem en met diplomatische tussenkomst van de leerlingenbegeleidster bijsturen, behoeften aangeven en beantwoorden. Het resultaat was fantastisch!

Kinderen dagen ons (ouders, opvoeders, leerkrachten, …) flink uit om te kijken naar de stukken in onszelf die op onze eigen ‘interne’ risicolijst staan. Net als kinderen hebben wij ook onze rode omstandigheden en situaties die alle knoppen van onze innerlijke flipperkast doen afgaan. Dan hebben ook wij iets of iemand nodig die de rust in ons hoofd terugbrengt.

Heb jij een kind dat het soms te bont maakt? Dat kan op school zijn, maar uiteraard ook thuis, of elders. Dat kan eenmalig of dagelijks zijn, dat maakt eigenlijk niet zoveel uit. Als het gedrag van je kind je raakt, dan toont je kind iets dat ook van jou is. Wanneer we als ouders bij onszelf op zoek gaan naar ons eigen groen, kunnen we kinderen die ‘in het rood gaan’ makkelijker en sneller bijsturen om hun groen weer terug te vinden. Want dat kunnen kinderen nog niet alleen. Daarvoor hebben ze ouders en leerkrachten en een heel dorp voor nodig!

Maar… hoe ga je van rood naar groen? Wat in theorie soms simpel lijkt, is in de praktijk vaak aartsmoeilijk.

Old school pen & papier zullen je helpen om inzicht te krijgen. Door je gedachten neer te schrijven worden ze helder en concreet. Wat speelt er bij jou en bij je kind, en wat kan je vervolgens doen zodat jullie allebei van rood naar groen gaan?

Hieronder vind je zes vragen. Gebruik ze om al schrijvend te reflecteren, jouw antwoorden te vinden en je kind op een andere manier te helpen dan je tot nu toe altijd deed. Veel succes!


  1. Wat zijn voor jouw kind rode momenten of situaties?
  2. Wat zijn voor jouw kind groene momenten of situaties?
  3. Wat gebeurt er waardoor jij als ouder een rode dag hebt, of rood gedrag stelt?
  4. Wat heb jij nodig zodat het weer groen kan worden? Wat kan je zelf doen om het groen te maken?
  5. Zou het kunnen dat je kind misschien hetzelfde nodig heeft?
  6. Hoe zou het zijn als jij dit aan je kind geeft?

Hoe was deze oefening voor jou? Heb je inzichten gekregen en deze toegepast? Heeft het jou én je kind geholpen? Laat het weten hieronder in de comments hieronder (kan anoniem 😉 ) of stuur een mail naar joba@jobamarechal.be

Wil je graag meer schrijfoefeningen en inspiratie over verbinden & opvoeden, schrijf je dan onderaan deze pagina in op mijn nieuwsbrief. De volgende schrijfoefening valt dan al meteen in je mailbox!

De blogpost van de Nederlandse leerlingenbegeleidster kan je hier lezen.

De Week van de Opvoeding (van 16 tot 23 mei) zet elk jaar opvoeden en ouderschap in de kijker. Het thema van dit jaar is ‘Opvoeden is geen wedstrijd’.

Want ja, opvoeden is inderdaad geen wedstrijd, en toch voélt het wel eens zo. Soms. Misschien zelfs vaak ;-).

  • Hoe komt dat?
  • En vooral: hoe kunnen we die strijd ombuigen naar wat we dan wél willen?
  • Zodat iedereen wint, en niemand verliest?

Op dinsdag 19 mei 2020 om 19u geef ik hierover een lezing in Sanapolis, langs de N9 in Sijsele-Damme. Welkom! Schrijf je in

We denken dat kinderen niet naar ons luisteren maar eigenlijk doen ze exact wat we voelen

Herken je dit ochtendritueel tijdens een willekeurige schooldag? ‘Opstaan! Kleren aan! Allee hop, schoenen aan! Vergeet je tanden niet te poetsen! Zijn je haren al gekamd?’ En deze monoloog zo’n tig keer na elkaar, om dan halsoverkop maar net op tijd de deur uit te zijn.


Of dit: ‘Hoeveel keer moet ik het nu nog zeggen: hang je jas aan de kapstok!’ (Of: schoenen aan de kant, speelgoed opruimen, vuile was ín de wasmand, … vertel me, wat is het bij jullie?)


Luisteren onze kinderen dan niet?
Nee. Soms niet. En soms doen ze precies wat wij óók (niet) doen. Ik beken: ik hang mijn jas ook niet altijd meteen aan de kapstok… en dan erger ik me als mijn kinderen het niet doen!

🤷‍♀️

Maar soms doen onze kinderen dingen die wij ook niet doen maar dan op een ander vlak of op een andere manier. Hoeveel keer heb ik al tegen mezelf gezegd: ‘Post je website, maak reclame, vertel over je kindertolkwerk, doe nu eindelijk het glas naar de glasbak, …’ Maar ik doe het ook niet. Of het duurt langer dan ik eigenlijk wil. Of ik durf nog niet, of ik kan het nog niet.

En dan spiegelen onze kinderen dat door “niet te luisteren” maar wat we eigenlijk bedoelen is: ze doen niet wat we vragen. En daarin spiegelen ze ons! Want: doen we zelf wat we van onszelf vragen?